ودر دفتر اول«ص63»درباره تفسیر حدیث پیامبر بیان زیبایی دارد.انسان موجود عجیبی است .میتواند بر گرفتاریها و سختی های گوناگون غلبه کند.میتواند هفت خوان رستم را طی کند.میتواند در برابر آماج حملات دشمنان مقاومتی سرسختانه نماید و تا پای جان پیش رود.امّا همین انسان مقاوم ،وقتی پای شهوات و نفسانیّات میرسد ،عنان اختیار از کف میدهد و بسیار ذلیل  و حقیر  میشود.اینجاست که پیامبر جهاد با نفس را جهاد اکبر خطاب میکند.پس یکی دیگر از رموز شناخت جهاد با نفس امّاره و تزکیۀ نفس میباشد.

ای شهان،کشتیم ما خصم برون                  ماند خصمی زو بتر در اندرون

کشتن این کار عقل وهوش نیست                شیر باطن ،سُخرۀ خرگوش نیست

دوزخ است این نفس ودوزخ اژدهاست          کاو به دریا ها نگرددکم وکاست

هفت دریا را در آشامد هنوز                     کم نگردد سوزش آن خلق هنوز

سنگها وکافران سنگدل                           اَندر آیند اندر او زار وخجل

چونکه جزو دوزخ است این نفس ما            طبع کل دارد همیشه جزوها

چونکه وا گشتم زپیکار برون                    روی آوردم به پیکار درون

قد«رجعنا من جهاد الا صغیرم»                 بانبی اندرجهاد اکبریم

قوّت از حق خواهم وتوفیق زلاف                تا به سوزن برکنم این کوه قاف

 سهل شیردان که صف ها بشکند                شیر،آن است آن،که خودرا بشکند